{"id":4333,"date":"2024-01-08T12:17:05","date_gmt":"2024-01-08T11:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dcc.ru.nl\/languageininteraction\/?p=4333"},"modified":"2024-01-08T12:17:06","modified_gmt":"2024-01-08T11:17:06","slug":"new-kennislink-article-dutch-ander-mens-in-een-andere-taal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dcc.ru.nl\/languageininteraction\/new-kennislink-article-dutch-ander-mens-in-een-andere-taal\/","title":{"rendered":"NEW KENNISLINK ARTICLE (Dutch): Ander mens in een andere taal"},"content":{"rendered":"\n

Hoe het Foreign Language Effect je keuzes be\u00efnvloedt<\/h2>\n\n\n\n

Auteur: Sofie Bongers<\/a><\/p>\n\n\n\n

Als je een andere taal spreekt, voel je je soms een heel ander mens. Onderzoek laat inderdaad zien dat je in een andere taal andere keuzes maakt. Hoe komt dat?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Voel je je daadkrachtiger als je Duits spreekt? Extraverter in het Engels? Of sexyer in het Italiaans? Dat is helemaal niet zo vreemd. Uit onderzoek<\/a> blijkt namelijk dat je je ongemerkt aanpast aan de cultuur van het land waarvan je de taal spreekt. Je gedraagt je vanzelf meer zoals de moedertaalsprekers van die taal. Dus ben je in het Japans bescheidener en in het Fins serieuzer dan in het Nederlands. Maar ook op een dieper niveau be\u00efnvloedt de taal die je spreekt je gedrag.<\/p>\n\n\n\n

Zo liet de Amerikaanse hoogleraar Boaz Keysar in 2012 zien dat je in een andere taal dan je moedertaal andere morele keuzes<\/a> maakt. Keysar groeide op in Isra\u00ebl, maar woonde al drie decennia in de Verenigde Staten. Hij merkte dat zijn moedertaal Hebreeuws zowel tijdens het spreken als het luisteren een meer diepere emotionele impact op hem had dan Engels. Dat effect zag hij ook terug in zijn experimenten met morele dilemma\u2019s.<\/p>\n\n\n\n

Hij legde zijn proefpersonen bijvoorbeeld het bekend \u2018trolleyprobleem\u2019 voor: stel je voor dat je op een loopbrug staat en ziet dat een aanstormende trein op het punt staat vijf mensen te treffen die zich op het spoor bevinden. De enige manier om deze vijf mensen te redden, is door een man van de brug te duwen, waardoor hij zal komen te overlijden. Hoewel je met deze keuze meer levens redt, ervaren veel mensen zo\u2019n sterke afkeer bij het idee van het duwen van de man, dat ze liever helemaal geen actie ondernemen. Maar wat bleek: in een vreemde taal zijn mensen eerder bereid om de man toch van de brug te duwen dan in hun moedertaal. Keysar noemde dit het Foreign Language Effect<\/em>: in een vreemde taal zijn je morele beslissingen minder op emoties gebaseerd dan in je eerste taal.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Het trolleyprobleem: kies je voor de deontologische keuze (je mag immers niet doden) of ga je voor de utilitaire optie en red je zoveel mogelijk levens?<\/em>
A<\/a>fbeelding: John Holbo voor Flickr via CC BY-NC 2.0 DEED<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Duwen in een vreemde taal<\/h3>\n\n\n\n

Een van de verklaringen voor dit effect is een verminderde emotionele betrokkenheid in een vreemde taal, zo legt Susanne Brouwer uit, die hier zelf aan de Radboud Universiteit onderzoek naar doet. \u201cIn een moreel dilemma worden de deontologie en het utilitarisme tegenover elkaar gezet\u201d, legt ze uit. De deontologie gaat uit van morele principes. Je gedraagt je dan volgens bepaalde gedragsregels, zoals \u2018je mag niet doden, liegen of stelen\u2019. Utilitarisme gaat uit van het geluk voor de grootste groep mensen, wat de situatie ook is. \u201cIn een vreemde taal lijken mensen meer geneigd te zijn tot de utilitaire optie dan in hun moedertaal, omdat de morele principes minder zwaar wegen door mogelijk minder emotionele betrokkenheid.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Naast emotionele factoren speelt cognitieve belasting mogelijk ook een rol. \u201cIn een tweede taal moeten mensen langer nadenken, wat mogelijk leidt tot utilitair denken, doordat ze meer bezig zijn met berekeningen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Maar ook de psychologische afstand is waarschijnlijk van invloed, denkt ze. \u201cBij het luisteren naar een vreemde taal of een buitenlands accent ontstaat er vanzelfsprekend een zekere afstand, aangezien die persoon niet echt deel uitmaakt van jouw directe sociale kring. Dit kan ook leiden tot een meer utilitaire besluitvorming.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Geen goede of foute keuze<\/h3>\n\n\n\n

Dat je in een vreemde taal andere keuzes maakt dan in je moedertaal zou je volgens Van Hugten kunnen gebruiken in verschillende tweetalige situaties. Hij suggereert dat mensen bewust kunnen inspelen op dit gegeven, bijvoorbeeld door in een vergadering iemand van jouw standpunt te overtuigen door in een andere taal te praten. \u201cIk verwacht niet dat dit effect doelbewust als strategie zal worden ingezet in het dagelijks leven, maar ik denk wel dat het belangrijk is dat er bewustzijn is rondom dit fenomeen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ook Brouwer onderstreept dit belang van bewustzijn van wat tweetaligheid met je doet, met name in het dagelijks leven waarin mensen voortdurend morele keuzes moeten maken. \u201cDenk bijvoorbeeld aan de coronacrisis, waarbij individuele keuzes zoals het dragen van mondkapjes deel uitmaakten van grotere ethische overwegingen. Sommigen waren tegen het dragen van mondkapjes. Kies je dan voor jezelf? Of draag je toch een mondkapje om naast jezelf ook een grotere groep mensen te beschermen?\u201d Mensen hadden misschien wel andere keuzes gemaakt als Mark Rutte tijdens de persconferenties in een andere taal had gecommuniceerd.<\/p>\n\n\n\n

Volgens haar is er niet per se een \u2018goede\u2019 of \u2018foute\u2019 keuze bij de morele dilemma\u2019s die zij aanbiedt in haar studies. \u201cHet is echter belangrijk dat mensen zich bewust worden van deze invloed, zodat ze begrijpen welke keuzes ze maken en of die keuzes be\u00efnvloed worden door de taal die ze gebruiken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Soms kunnen de beslissingen die we nemen in een vreemde taal dus iets intu\u00eftiever zijn. Zoals Nelson Mandela ooit zei: \u2018If you talk to a man in a language he understands, that goes to his head. If you talk to him in his own language, that goes to his heart.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Bronnen<\/h3>\n\n\n\n